Nếu thai phụ trong gia đình bạn buồn phiền, chán nản không rõ lý do, khó ngủ và hay cáu gắt. Đó có thể là dấu hiệu bị trầm cảm khi mang thai. Bệnh này có những triệu chứng cụ thể như thế nào, nguyên nhân từ đâu và có ảnh hưởng như thế nào đến em bé?
1. Những nguyên nhân dẫn đến hội chứng trầm cảm của phụ nữ mang thai
Theo các bác sĩ tâm lý sản khoa, nguyên nhân chính gây ra trầm cảm cho các mẹ bầu là hormone thai kỳ. Sự tăng giảm bất thường của hormone nội tiết tố khiến tâm lý người phụ nữ nhạy cảm hơn, nảy sinh những dấu hiệu của bệnh trầm cảm khi mang thai.
Tuy nhiên ngoài yếu tố thay đổi hormone trong cơ thể, có nhiều nguyên nhân ngoại cảnh nữa cũng có thể gây ra bệnh trầm cảm.
Do tâm lý chưa vững khi mang thai, mang thai khi tuổi đời còn quá trẻ, chưa có điều kiện về kinh tế. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người mang thai khi quá trẻ sẽ dễ bị trầm cảm hơn những người cứng tuổi. Phụ nữ mang thai ngoài ý muốn, chưa chuẩn bị sẵn sàng, việc mang thai mang đến nhiều rắc rối cho phụ nữ như ảnh hưởng đến công việc, tài chính, các mối quan hệ xã hội cũng dẫn đến trầm cảm.
- Yếu tố ngoại cảnh dẫn đến trầm cảm:
Trong gia đình người phụ nữ đã từng có người bị trầm cảm hoặc trước đây chính bản thân người phụ nữ đã bị trầm cảm thì nhiều khả năng khi mang thai người mẹ đó sẽ lại tiếp tục bị trầm cảm.
Sự ảnh hưởng của những mối quan hệ khó khăn: Nếu trong mối quan hệ với chồng, hoặc gia đình nhà chồng xảy ra những mâu thuẫn, khó khăn hoặc việc mang thai của mẹ bầu không được ủng hộ, không có sự quan tâm, hỗ trợ, chia sẻ cảm thông của người thân thì mẹ bầu càng dễ rơi vào trạng thái trầm cảm. Sự cô độc trong quá trình mang thai có thể dẫn đến nhiều biến chuyển phức tạp trong tâm lý phụ nữ, khiến mẹ bầu buồn bã mệt mỏi.
- Cuộc sống cá nhân gặp nhiều khó khăn, căng thẳng:
Trong thời gian có thai nếu thai phụ gặp phải những tình huống như thất nghiệp, gia đình có chuyện buồn mất người thân, những việc lớn cần lo toan như xây sửa nhà cửa, thay đổi chỗ ở cũng góp phần tạo nên hội chứng trầm cảm.
- Dấu hiệu trầm cảm khi mang bầu có thể do vấn đề liên quan đến thai nhi: thai kỳ gặp nhiều khó khăn như bị nghén nặng, động thai, thai nhi phát triển không ổn định, hoặc trước đây từng có tiền sử sảy thai cũng thể khiến người phụ nữ lo lắng, bất an. Thậm chí những lời khuyên phải giữ gìn cẩn thận của người thân cũng trở thành áp lực vô hình đặt lên vai người phụ nữ.
2. Dấu hiệu bị trầm cảm khi mang thai mẹ bầu và người thân cần biết
Các thai phụ nên lưu ý đến cảm giác của bản thân khi bắt đầu mang thai, những dấu hiệu bệnh trầm cảm khi mang thai dưới đây để sớm có phương pháp điều trị kịp thời.
- Tâm trạng thay đổi thất thường, hay buồn bã không dứt, chán nản, bồn chồn bất an. Cáu gắt vô cớ không rõ nguyên nhân.
- Khó ngủ, thường xuyên bị mất ngủ, ngủ không sâu giấc, gặp phải ác mộng, mộng du.
- Không có bất cứ hứng thú với việc gì, không hào hứng trước cuộc sống xung quanh, không cảm thấy vui vẻ hạnh phúc, tê liệt cảm xúc, ghét bỏ mọi thứ, khó chịu với những việc nhỏ nhất.
- Giảm cân hoặc tăng cân không kiểm soát, không liên quan đến thời kỳ.
- Cảm thấy mệt mỏi thường xuyên, cơ thể rã rời, bứt rứt.
- Đầu óc không thể tập trung vào bất cứ việc gì, thiếu khả năng phán đoán, khó đưa ra quyết định.
- Không có hứng thú về tình dục.
- Thèm ăn quá độ, ăn quá nhiều hoặc chán ăn, không thèm ăn bất cứ món gì.
- Dấu hiệu trầm cảm ở bà bầu nghiêm trọng nhất là khi bắt đầu có suy nghĩ tiêu cực như hủy hoại bản thân, tự sát, làm cho bản thân mình bị đau đớn. Nảy sinh những ám ảnh về việc sử dụng chất kích thích, rượu bia thuốc lá, ma túy, các chất gây hại.
- Có cảm giác bản thân vô dụng, thất bại, những cảm giác tội lỗi.
- Quá lo lắng về tình trạng của thai nhi, bất an về tương lai của cả mẹ và em bé.
3. Những biện pháp phòng tránh và điều trị trầm cảm khi mang thai
- Mẹ bầu nên tìm đến bác sĩ để được tư vấn dấu hiệu bệnh trầm cảm và cách điều trị khi cảm thấy tâm lý không được ổn định.
- Ngay khi nhận thấy tình trạng bản thân ở mức báo động mẹ bầu cần chia sẻ với những người có chuyên môn để nhận được sự giúp đỡ cần thiết. Các bác sĩ sẽ giúp bà mẹ kê đơn thuốc thích hợp, giải tỏa tâm lý cũng như lên thời khóa biểu sinh hoạt thích hợp.
- Các bà mẹ đang mang thai tuyệt đối không được để bản thân rơi vào tình trạng cô đơn một mình, bởi cô đơn là nguyên nhân khiến tình trạng trầm cảm nặng nề thêm.
Điều quan trọng nhất, gia đình và người thân hãy luôn trò chuyện, chăm sóc để đẩy lùi dấu hiệu bị trầm cảm khi mang thai của mẹ bầu nhé
